Kiedy boli coś, czego nie ma…

Pacjenci po amputacjach uskarżają się na dokuczliwy ból w częściach ciała, które zostały amputowane. To tak zwany ból fantomowy, który również się leczy, mimo, że dotyka bardziej umysłu niż fizycznego ciała.

 

Ból iluzji

Ból fantomowy to zjawisko o bardzo zagadkowym podłożu. Pacjenci czują amputowane części ciała, takie jak noga czy ręka, ale też ucho, pierś czy nos. Ból fantomowy dotyka większość osób po amputacjach, które wciąż mają wrażenie, że amputowana część ciała ciągle istnieje. Co ciekawe, odczuwają nie tylko ból, ale też swędzenie, wilgoć, ciepło, zimno, niewygodę czy ucisk. Złudzenie to jest iluzją, stąd nazwa fantomu. Ból fantomowy może być niezwykle dokuczliwy, a czas jego trwania jest bardzo zróżnicowany – od kilku godzin do kilku miesięcy po operacji, czasem ból, który wcześniej zniknął, pojawia się nawet po kilku latach, może też się wyciszyć i pojawiać się wieczorami i w nocy. Ból fantomowy bywa bardzo dokuczliwy, w równym stopniu, co ból fizyczny, obniżający komfort życia. Taki ból należy leczyć.

 

 

Przyczyny powstawania bólu fantomowego są bardzo złożone i nie do końca poznane

Mechanizm powstawania bólu fantomowego jest ciągle poznawany i badany, istnieje kilka teorii dotyczących jego powstawania. Jedna z koncepcji głosi, że za powstawanie bólu fantomowego odpowiadają nerwiaki, rozwijające się w miejscach przecięcia nerwów. Nerwiaki są bardzo aktywne, ale odpowiadają głównie za ból kikuta, czyli odpowiednie przeprowadzenie operacji i leczenie blizny powinno zapobiegać bólom kikuta. Inna koncepcja mówi, że za ból fantomowy odpowiadają obszary mózgu, które są odpowiedzialne za reprezentowanie określonych fragmentów ciała. Dlatego do leczenia bólu fantomowego włącza się psychoterapię.

 

Im wcześniej zaczyna się leczyć ból fantomowy, tym lepsze są efekty

Leczenie bólu fantomowego rozpoczyna się jeszcze przed operacją. Wiąże się z uświadomieniem pacjentowi przyczyn i konieczności przeprowadzenia amputacji. Pacjent musi mieć świadomość, że jego życie zmieni się radykalnie, a przynajmniej przez jakiś czas będzie uzależniony od kogoś innego. Ból najczęściej pojawia się tam, gdzie pacjent przeżywa stany lękowe, jest zmęczony, nie ma wsparcia w najbliższych. Tutaj mamy oddziaływania psychoterapeutyczne. Po operacji natomiast rozpoczyna się bardzo intensywna fizjoterapia i rehabilitacja. Ich zadaniem jest nauczyć człowieka życia określonej części ciała i umożliwić powrót do normalnego życia.

 

Połączone siły psychoterapii, farmakologii i fizjoterapii przyniosą efekt

W leczeniu bólu fantomowego stosuje się również skojarzone, wielolekowe leczenie farmakologiczne. Bardzo pomocne w leczeniu bólów fantomowych są między innymi leki przeciwdepresyjne. Podczas leczenia bólów fantomowych można wykorzystać elektrostymulację w obrębie kikuta, ale też stosuje się inne metody. Jedną z nich jest metoda “lustra”, gdzie lustro ustawia się w ten sposób, by pacjent miał wrażenie, że widzi amputowaną kończynę. Złudzenie to pozwala oszukać mózg, co pozwala zmniejszyć lub nawet całkowicie zniwelować ból.

 

Autor artykułu:
Artykuł przygotowało Centrum Terapii Zintegrowanej z Wrocławia zajmujące się min. leczeniem bólu poprzez fizjoterapię, osteopatię czy masaże.
 
 

Katagoria: Porady zdrowotne, Rodzina
Słowa kluczowe: , , , ,
Opublikowano 11 miesięcy temu.
Publikacja była czytana: 1333  razy.